Ең бастысы — бір бетте
17 аптадан ерте емес, 26 аптадан кеш емес. Бағдар — күнтізбе емес, баланың дайындығы.
Ет, байытылған ботқа, бұршақ, көкөніс. Ет — алғашқы апталардан бастап.
Бір мезгілде — бір жаңа өнім. Әрқайсысына апталап күтудің қажеті жоқ.
Езбе → түйіршікті езбе → жұмсақ кесек. Кешіктірсеңіз, кейін бала кесектен бас тартуы мүмкін.
Бас тартса — бұл «ұнатпайды» дегені емес. Басқа күні, басқа түрде қайта ұсыныңыз.
Жұмыртқа, жержаңғақ пастасы, балық, бидай. Енгізгеннен кейін тұрақты беріңіз.
Бал, тұз бен қант, шырын, шай, қазы мен колбаса.
Емшек сүті немесе қоспа негізгі тамақ болып қалады. Су — тамақ кезінде ашық кеседен.
Бала дайын ба? Белгілеп көріңіз
Ең жақсы уақыт — 6 ай, емшек сүтін жалғастыра отырып. Бірақ күнтізбеден гөрі мына белгілер маңыздырақ. Төртеуі де болуы керек.
Бұл дайындық белгісі емес
- Түнде жиі оянады
- Тамаққа қызығады, бірақ әлі отыра алмайды
- «Сүт аз сияқты» — салмағы тексерілмей
Неге 4 айдан ерте емес
- Бүйрек пен ішек әлі жетілмеген
- Езбені дұрыс жұта алмайды — тұншығу қаупі
- Тамақ емшек сүтін ығыстырады, ішек инфекциялары жиілейді
Неге 7 айдан кеш емес
- Темір қоры таусылады — анемия қаупі
- Энергия мен мырыш жетіспейді — өсу баяулайды
- Жаңа дәмдер мен кесектерге үйрену қиындайды
Шала туған бала — түзетілген жасы бойынша, педиатрмен келісіп. Қоспамен қоректенетін балаға мерзімдер дәл сондай.
Неге дәл 6 ай?
6 айға қарай тек сүт жетпей қалады. Қосымша тамақ — ойын немесе жаттығу емес, нағыз тамақ көзі.
Сонша керек 6–12 айда. Емшек сүтінде темір аз, ал туа біткен қор таусылады. Енді темірдің 90%-дан астамы тамақтан келуі тиіс.
ДДҰ бағдары: 6–8 айда ≈200, 9–11 айда ≈300, 12–23 айда ≈550 ккал. Сұйық сорпа мен бір кәдіден жасалған езбе мұны жаппайды.
6–7 ай — жақпен жаншу, 7–9 ай — тілдің бүйірге қозғалысы, 9–12 ай — айналмалы шайнаудың басы.
6 айда тілдің ортасынан іске қосылады. Кесектен лоқсу — қалыпты, бұл тұншығу емес.
Темір неге соншалық маңызды
Ол мидың дамуына қажет. 6–24 айдағы темір тапшылығы дамуға әсер етуі мүмкін, ал бұл әсер анемия түзелгеннен кейін де сақталуы мүмкін. Сондықтан алғашқы тамақ темірге бай болуы керек.
Қалай енгізу: 6 қадам
«Көкөніс → ботқа → ет» деген қатаң рет қажет емес. Маңыздысы: басынан темір, әртүрлілік және бір мезгілде бір жаңа өнім.
- Күндіз, бала сергек кездеҰйқы алдында емес — реакцияны байқау үшін.
- 1–2 шай қасықтан бастаңызСодан кейін — емшек немесе қоспа.
- 5–7 күнде 2–3 ас қасыққа дейінӘрі қарай — баланың тәбетіне қарай.
- Жаңа өнім — әр 2–3 күн сайынЕнгізілген өнімдерді араластыра беріңіз.
- Алғашқы 2–3 аптаЕт, ботқа (қарақұмық, сұлы — қантсыз), көкөніс (кәді, брокколи, асқабақ, сәбіз), бұршақ.
- 7 айдан — май қосыңызЕзбеге 3–5 г өсімдік майы немесе сары май.
Күніне неше рет
| Жасы | Негізгі тамақ | Жеңіл тамақ | Сүт |
|---|---|---|---|
| 6–8 ай | 2–3 рет | — | Сұраныс бойынша, рационның негізі |
| 9–11 ай | 3–4 рет | 1–2 рет | Сұраныс бойынша |
| 12–23 ай | 3–4 рет | 1–2 рет | Емшек сүтін 2 жасқа дейін және одан ұзақ |
Мұның қажеті жоқ
- Әр өнімге 7–10 күн күту
- Тек «гипоаллергенді» өнімдерден бастау
- Жемісті тек көкөністен кейін енгізу
- Езбені шырынмен сұйылту
Ай сайынғы қосымша тамақ — 4 айдан 2 жасқа дейін не және қанша беру керек, аллергендер мен кесектер. Тегін, сайтта.
АшуЕт — алғашқы апталардан
Етті 6 айдан, қосымша тамақтың алғашқы 2–3 аптасында береді. ДДҰ жануар өнімдерін күн сайын беруге кеңес береді.
Жармадағы, бұршақтағы, көкөністегі темір — небәрі 2–20%.
Ет бір тағамдағы ботқа мен көкөністегі темірдің де сіңуін күшейтеді.
Брокколи, бұрыш, жидек — күшейтеді. Шай мен сол тамақтағы көп сүт — тежейді.
Қандай ет
| Ет | Не білу керек |
|---|---|
| Жылқы, сиыр, бұзау, қой еті | Темір ең көп. Жылқы еті майсыз — алғашқы тамаққа жақсы. |
| Күркетауық, тауық (сан еті) | Сан еті төс етіне қарағанда темірге бай. |
| Үй қояны | Нәзік, майсыз, оңай езіледі. |
| Бауыр, жүрек, тіл | 8–9 айдан. Бауыр — аптасына 1 реттен жиі емес, 20–30 г. |
| Қазы, колбаса, сосиска | 1 жасқа дейін болмайды, ең дұрысы — 3 жасқа дейін: тұз бен май көп. |
Қанша
Нақты грамм екінші кезекте. Ең маңыздысы — күн сайын беру.
Жасына қарай қалай дайындау
- 6–7 айЫдырағанша 1,5–2 сағат қайнатып, біркелкі езбе етіңіз.Ет суымен немесе көкөніс езбесімен сұйылтыңыз.
- 7–8 айЕзілген немесе ұсақ туралған ет — ботқаға, көкөніске.Жұмсақ фрикаделька.
- 8–9 айЖұмсақ тефтель, буға пісірілген котлет, ұсақ жұмсақ кесектер.
- Қолмен жеу (BLW), 6 айданСаусақтай ұзын, жұмсақ бұқтырылған ет тілімі.Бала оны сорып, жаншып, шырынын алады.
- 1 жасқа дейін тұзсыз, дәмдеуішсіз. Сарымсақ, пияз, аскөк, зире болады.
- Толық пісіріңіз. Тартылған ет пен құс етінде қызғылт жер қалмасын.
- Сақтау: тоңазытқышта 1–2 күн, мұздатқышта порциялап 1–3 ай.
Сорпа
Етті алмастырмайды: онда темір мен ақуыз аз, тұз бен май көп. Тұзсыз ет суы — тек езбені сұйылту үшін. Қою сорпа 1 жасқа дейін керек емес.
Балық
6 айдан, аптасына 1–2 рет: треска, хек, көксерке, лосось. Ірі тунец, акула, шикі және ысталған балық — болмайды. Сүйегін саусақпен тексеріңіз.
Жұмыртқа
6 айдан, тұтасымен — сарысы да, ағы да. Тек толық пісірілген. Енгізгеннен кейін аптасына 2–3 рет беріңіз.
Езбеден кесекке дейін
Шайнау тек құрылымы бар тамақпен жаттығады. 9–10 айға дейін тек біркелкі езбе жеген бала кейін кесектен жиі бас тартады және тамақ талғағыш болады.
- 6 айБіркелкі, қою езбе — қасықтан ақпайды.Ет езбесі, ботқа, брокколи.
- 7–8 айШанышқымен езілген, жұмсақ түйіршікті.Картоппен ет, езілген банан, сүзбе.
- 8–9 айЖұмсақ кесектер, қолмен жеу.Пісірілген сәбіз таяқшалары, тефтель, омлет тілімдері, авокадо.
- 9–12 айТуралған тамақ, 1 см кесектер.Макарон, балық, жұмсақ ет, нан.
- 12 айданОртақ дастархан.Тұзсыз, ащысыз, қауіпті пішіндерсіз.
Жұмсақтықты тексеру
Кесек бас бармақ пен сұқ саусақтың арасында езілуі керек — немесе тілмен таңдайға басқанда.
Қасықпен бе, қолмен бе?
Екеуі де, аралас та жарайды. Ата-аналар қауіпсіздік ережелерін білсе, тұншығу жиілігі бірдей. Шешуші — баланың құрылымға үйренуі.
Сүйек беруге бола ма?
«Сүйек шайнауды жаттықтырады» деген идея қисынды, бірақ тікелей зерттеу жоқ. Ірі қатты сүйек — ет дәмі бар тіс жарғыш: бала тістейді, кеміреді, сорады. Ауыз бен жақ жұмыс істейді, тіс шыққанда жеңілдейді. Дәл осындай жаттығуды жұмсақ ет тілімі мен көкөніс таяқшалары да береді.
Болады — 6 айдан, бақылаумен
- Ірі, тұтас, пісірілген сүйек — баланың аузынан үлкен: қозы не бұзау сирағы, тауық не күркетауықтың ірі сан сүйегі
- Аздап жұмсақ ет қалған, бірақ шеміршек, тері, сіңір, май кесегі жоқ
- Құс сирағынан жанындағы жіңішке ине тәрізді сүйекті алып тастаңыз
Болмайды
- Ұсақ сүйек: тауықтың қабырғасы, қанаты, мойны, омыртқасы
- Жарылған, сынған, піскен соң шаншылатын құс сүйегі
- Балық сүйегі — ешқашан
- Жілік майы түсіп тұрған жілік, құйрық май, май кесегі
Кеміру кезіндегі 5 ереже
- Берер алдында тексеріңізҚарап, қолмен ұстап көріңіз: сынық, шеміршек, бос кесек жоқ.
- Тек отырып, ересекпенБала орындықта тік отырады, сіз қасында қарап отырасыз. Жатып, жүріп, көлікте — болмайды.
- Уақытында алыңызЕт кесек-кесегімен түсе бастаса немесе сүйек кішірейіп, тайғақ болса.
- Емізік емесТыныштандыру үшін немесе ұйқы алдында бермеңіз.
- Кептірілген нан, сушка — алмастырмайдыОлардан қатты кесектер сынып түседі.
Бала тұншығып қалса, не істейсіз? Орталықта тегін шебер-сынып өткіземіз: нәрестеге алғашқы көмек және Геймлих әдісі. Жазылусыз — келіңіз немесе дәрігерден сұраңыз.
Уақытын білуӘр бала өзінше. Жоспар да өзінше.
Бала тамақтан бас тартса, салмақ қоспаса, кесектен лоқса немесе аллергиядан қорықсаңыз — жалпы нұсқаулық жеткіліксіз. Педиатр балаңыздың жасына, салмағына және дағдыларына қарай жеке жоспар құрады.
Онлайн-кеңес
Педиатрмен қосымша тамақ бойынша: не, қашан, қанша — сіздің балаңызға.
Педиатр қабылдауы
Тексеру, өсу мен салмақты бағалау және жеке тамақтану жоспары.
Алғашқы көмек
Тұншығу кезінде не істеу керек: шебер-сынып, жазылусыз.
WhatsApp-қа кодтық сөзді жазыңыз:
Қосымша тамақ туралы сұрақтарға жауап береміз және өзіңізге ыңғайлы уақытқа қарауға жазамыз.
Сб 09:00–18:00
Жс — демалыс